Bagşy Ataýew: Türkmenistanyň ilkinji generalynyň ömür we söweş ýoly
Maý aýy halkymyzyň taryhynda Beýik Ýeňşiň dabaralanýan, gahrymanlaryň ýatlanýan mukaddes aýydyr. Şu ýylyň maýynda Türkmenistanyň ilkinji generaly, Beýik Watançylyk urşunyň gahrymany Bagşy Ataýewiç Ataýewiň aradan çykanyna 29 ýyl dolýar.
Mugallymlykdan General derejesine: Erkiň we Watansöýüjiligiň nusgasy
Bagşy Ataýew 1909-njy ýylda garyp daýhan maşgalasynda dünýä indi. Onuň durmuş ýoly ýönekeý mugallymlykdan başlandy. Kerki (Lebap welaýaty) we Gyzylgaýa (Balkan welaýaty) obalarynda pedagogik iş tejribesini toplap ýetişen ýaş ýigit, 1931-nji ýylda öz ykbalyny hemişelik harby gulluk bilen baglady. Onuň tertip-düzgünliligi we jogapkärçiligi ony harby hünäriň iň ýokary basgançaklaryna çykardy.
Söweş meýdanlarynda görkezilen edermenlik
Uruş başlananda Eýranda gulluk edýän B. Ataýew, tiz wagtda frontyň iň gyzgyn nokatlaryna ugradyldy.
- 76-njy atyjylyk diwiziýasy: Ol meşhur 87-nji türkmen atyjylyk brigadasynyň (soňra 76-njy diwiziýa) kemala gelmeginde uly bitirip, Ýelnýa, Orşa, Mogilýow ýaly agyr söweşlerde ştaba ýolbaşçylyk etdi.
- Edermenlik: Söweşjeň ýoldaşlarynyň ýatlamalaryna görä, ol Wisla we Oder derýalaryndan geçilýän agyr pursatlarda ýaralanan esgerleri egninde daşap, söweş meýdanyndan alyp çykypdyr.
- Berliniň Komendaty: Uruşdan soňra, nemes dilini kämil bilýändigi sebäpli, ol Berliniň Waýsenze raýonynyň harby komendaty wezipesinde iki ýyl zähmet çekdi.
Parahatçylyk döwründäki hyzmaty
Gahryman general uruşdan soň Türkmenistanyň harby komissary we Türkmen döwlet uniwersitetiniň harby kafedrasynyň başlygy bolup işledi. Ol diňe bir harby serkerde bolman, eýsem taryhçy hem ýazyjy hökmünde uruşda dereksiz ýitenleri gözlemek boýunça uly işleri alyp bardy.
Döwlet sylaglary:
Gahryman generalyň döşüni «Gyzyl Baýdak», «Gyzyl Ýyldyz», «Lenin», 1-nji derejeli «Watançylyk urşy» ordenleri we onlarça medallar bezeýärdi.
Bagşy Ataýew dört çaga terbiýeläp ýetişdirdi. Onuň gyzlary Tamara we Maýa Bagşyýewnalar kakasynyň bilim bermek ýörelgesini dowam etdirip, TDU-nyň professor-mugallymlary boldular. Gyzy Maral bolsa heýkeltaraşlyk sungaty arkaly halkymyza hyzmat etdi.
«General B. Ataýewiň keşbi diňe bir taryhy resminamalarda däl, eýsem edebi eserlerde-de, halkymyzyň kalbynda-da baky ýaşaýar. Onuň ömür ýoly her bir ýaş esger we watançy üçin hakyky mekdepdir.»
