Türkmenistanyň adam hukuklary babatda halkara borçnamalarynyň we halkara ynsanperwer hukugynyň ýerine ýetirilmegini üpjün etmek boýunça pudagara toparyň mejlisi

Düýn Daşary işler ministrliginde Türkmenistanyň adam hukuklary babatda halkara borçnamalarynyň we halkara ynsanperwer hukugynyň ýerine ýetirilmegini üpjün etmek boýunça pudagara toparyň nobatdaky mejlisi geçirildi. Oňa Mejlisiň, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri gatnaşdylar. Mejlisiň gün tertibine laýyklykda, topar tarapyndan geçen ýylyň dowamynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri baradaky hasabat diňlenildi we öňde durýan wezipeler ara alnyp maslahatlaşyldy. Ýurdumyzyň durnukly durmuş-ykdysady ösüşi milli hukuk ulgamyny kämilleşdirmek, halkara hukugyň umumy ykrar edilen kadalaryny milli kanunçylyga ornaşdyrmak bilen berk baglanyşyklydyr.

Mejlise gatnaşyjylar hasabat döwründe ýurdumyzy mundan beýläk-de demokratiýalaşdyrmak, döwletiň kanunçylyk ulgamyny pugtalandyrmak babatda birnäçe çäreleriň durmuşa geçirilendigini bellediler. Bitarap Türkmenistan parahatçylyk, howpsuzlyk, adamyň we raýatyň abadançylygy ugrunda çykyş edýär. Halkara hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlarynyň biri-de adam hukuklaryny üpjün etmegiň hukuk we guramaçylyk-tejribe çäreleriniň toplumy bilen baglanyşyklydyr. Mejlisde döwlet Baştutanymyzyň Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 80-nji sessiýasynyň ýokary derejeli plenar mejlisinde öňe süren halkara başlangyçlaryndan gelip çykýan wezipeleriň ýerine ýetirilmegi baradaky tagallalar ara alnyp maslahatlaşyldy. Hususan-da, 2028-nji ýyly «Halkara hukugyň ýyly» diýip yglan etmek teklibi parahatçylygyň, hyzmatdaşlygyň halkara hukuk esaslaryny pugtalandyrmakda wajyp ädimdir.

Pudagara toparyň agzalary ýurdumyzyň hukuk ulgamyny mundan beýläk-de kämilleşdirmek, adam hukuklarynyň, ynsanperwer hukugyň ileri tutulmagyna esaslanýan halkara borçnamalary ýerine ýetirmek boýunça wezipeleri amala aşyrmakda geljekki işleriň esasy ugurlary barada hasabatlar bilen çykyş etdiler. Çykyş edenler Birleşen Milletler Guramasynyň düzümleri we beýleki halkara guramalaryň wekilhanalary bilen işjeň hyzmatdaşlygy ýola goýmagyň möhümdigini nygtadylar. Pudagara topar Türkmenistanyň adam hukuklary babatda halkara borçnamalaryny ýerine ýetirmäge gönükdirilen toplumlaýyn işi alyp barýar. Ýurdumyzda amala aşyrylýan demokratik özgertmeleriň esasy görkezijileri ilatyň bagtyýar, abadan durmuşy üçin mynasyp şertleri döretmekden, raýatlaryň konstitusion hukuklaryny we azatlyklaryny üpjün etmekden ybaratdyr.

Watanymyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmäge gönükdirilen maksatnamalarda raýatlaryň mynasyp zähmetini guramak boýunça anyk strategik wezipeler kesgitlenendir. Bu wezipeleri netijeli amala aşyrmakda, eýeçiligiň görnüşine garamazdan, ähli kärhanalarda zähmeti innowasion esasda guramak wajypdyr. Kämilleşdirmegiň ileri tutulýan ugry hökmünde zähmeti guramak we goramak çykyş edýär. Bularyň hemmesi raýatlaryň intellektual ukyplaryny netijeli durmuşa geçirmek üçin zähmeti ylmy hem-de innowasion esasda guramaga gönükdirilendir. Bu babatda Türkmenistan Halkara Zähmet Guramasy (HZG) bilen köptaraplaýyn konwensiýalaryň çäklerinde mynasyp zähmet şertlerini üpjün etmek, zähmet gatnaşyklarynyň ähli taraplarynyň hukuklaryny goramak boýunça degişli işleri alyp barýar. Şunuň bilen baglylykda, Halkara Zähmet Guramasy bilen hyzmatdaşlyk etmek boýunça çäreleriň “Ýol kartasynda” göz öňünde tutulan wezipeleriň amala aşyrylmagyna döwlet edaralarynyň we jemgyýetçilik guramalarynyň işjeň gatnaşmaklary göz öňünde tutulýar.

Durnukly ösüş maksatlary durnukly durmuş-ykdysady ösüş we daşky gurşawy goramak ugrunda bilelikdäki hereketleriň toplumyny öz içine alýar. Ol adam hukuklary bilen gönüden-göni baglanyşykly wezipeleri özünde jemlemek bilen, Türkmenistanyň BMG-niň düzümleri hem-de beýleki halkara guramalar bilen işjeň hyzmatdaşlygynyň mümkinçiliklerini emele getirýär. Pudagara toparyň mejlisine gatnaşyjylar gender deňligi, enäniň we çaganyň saglygyny goramak, ýaşlar syýasaty, sanlylaşdyrmak, ekologiýa ýaly ugurlar boýunça halkara düzümler bilen bilelikdäki taslamalaryň üstünlikli amala aşyrylandygyny bellediler. Şunda ýaşlaryň arasynda sagdyn durmuş ýörelgelerini wagyz etmek, olary watançylyk, zähmetsöýerlik, ýokary ahlaklylyk, raýat jogapkärçiligi ruhunda terbiýelemek möhüm wezipedir.

Pudagara toparyň mejlisine gatnaşyjylar halkara ynsanperwer hukugy babatda halkara guramalar bilen hyzmatdaşlygy ösdürmäge gönükdirilen milli meýilnamalaryň ýerine ýetirilişini we toplumlaýyn wezipeleri ara alyp maslahatlaşdylar. Şeýle-de Türkmenistanyň çagalaryň hukuklaryny goramakda halkara borçnamalaryny berjaý etmäge jogapkärli çemeleşýändigi nygtaldy. Bu ugurda Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň alyp barýan işine aýratyn orun degişlidir.

Mejlisde BMG-niň halkara resminamalaryna laýyklykda milli hasabatlary we synlary taýýarlamak, adam hukuklaryny goramakda öňdebaryjy tejribeleri öwrenmek boýunça yzygiderli geçirilýän forumlaryň we ara alyp maslahatlaşmalaryň ähmiýetine aýratyn üns berlip, başga-da birnäçe meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.