Türkmenistanda geologiýa-barlag işlerinde döwrebap enjamlar bilen üpjünçilik giňeldilýär

Noý 14, 2025 - 12:38
Türkmenistanda geologiýa-barlag işlerinde döwrebap enjamlar bilen üpjünçilik giňeldilýär

Türkmenistanyň welaýatlarynda geologiýa we geofizika ugrundaky işleriň depginli alnyp barylmagy ýurdumyzyň tebigy baýlyklaryny ýüze çykarmaga gönükdirilen döwlet syýasatynyň netijeli amal edilýändigini görkezýär. Bu ugurda alnyp barylýan işler ýurdumyzyň güýçli ykdysady binýadyny berkitmäge hem hyzmat edýär.

Ýakynda degişli pudaklara möhüm täzelik girizildi — welaýat geofizika ekspedisiýasyna Fransiýanyň “Sercel” kompaniýasynyň Nomad–65 Neo kysymly emeli titrediji enjamlar bilen üpjün edilen ýöriteleşdirilen tehnikalaryň 5-si we 508 XT kysymly seýsmiki geologik stansiýalar gelip gowuşdy. Häzirki wagtda bu enjamlar ýurdumyzyň geologlary tarapyndan üstünlikli ulanylyp, möhüm netije berýär.

Täze enjamlar bilen üstünlikli barlaglar

Welaýat geofizika ekspedisiýasynyň 61-nji geofiziki toparynyň hünärmenleri häzirki wagtda 1060 kilometr uzynlykda ýerleşýän barlag ugurlarynda seýsmiki barlaglary geçirýärler. Bar laglar ýylyň birinji çärýeginden bäri dowam edýär.

Nomad–65 Neo kysymly emeli titrediji enjamlar birbirinden 50 metr aralykda ýerleşdirilip, güýçli seýsmiki tolkun döredýär. Beýleki 4 enjam işjeň ýagdaýda bolup, ýerasty gatlaklaryň gurluşy barada anyk maglumatlaryň toplanylmagyna mümkinçilik berýär.

Seýsmiki kabul edijiler her 3–4 kilometrlik aralykda ýerleşdirilip, goýberilen tolkunlaryň yzyna serpikdirilmesini fiziki görnüşde kabul edýär we ýörite seýsmik stansiýalara geçirýär. Toplanan maglumatlar seýsmogramma arkaly seljerilip, ýer gabygynyň wagtlaýyn kesimi alnar, gatlaklaryň gurluşy öwreniler.

Geofizika ekspedisiýasynyň baş geology Maksat Jepparowyň belleýşi ýaly:
“Toplanan maglumatlar bize ýerasty gatlaklaryň anyk gurluşyny öwrenmäge mümkinçilik berýär. Täze enjamlar bilen Lebap welaýatynyň Dänew etrabyndaky barlag işleriniň üstünlikli boljakdygyna berk ynanýarys.”

Gazly gatlaklaryň üstiniň açylmagy — täze mümkinçilikler

Täze enjamlar arkaly geçirilen barlaglaryň netijesinde, Daşoguz welaýatynyň Görogly etrabynyň Hazarly meýdanynda ýerleşýän gazly gatlaklaryň üsti açyldy. Şeýle hem Dänew etrabyndaky barlaglaryň hem üstünlikli boljakdygy aýdylýar.

Bu üstünlikleriň esasynda daşary ýurtlarda okuw we tejribe geçip gelen hünärmenleriň hyzmaty hem bar. Geofizika ekspedisiýasynyň işgärleri häzirki zaman tehnologiýalaryny özleşdirmek üçin Fransiýa Respublikasyna iş saparyna iberilipdir.

Pudagyň işgärleriniň hyzmatlary we geljekki meýiller

Işgärler — Aziz Kömekow, Babahan Jumakulyýew, Narmamet Bazarow, Babageldi Soltanow, Çary Imamow, Ýusup Kalandarow, Azat Klyjow we Güýç Berdimyradow — barlag işleriniň üstünlikli alnyp barylmagyna mynasyp goşant goşýarlar.

Gelejekde Amyderýanyň ýakasynda ýerleşýän Mergen we Günorta Mergen geologik meýdançalarynda hem seýsmiki barlaglary dowam etdirmek meýilleşdirilýär. Mundan başga-da, 2022–2023-nji ýyllarda Malaý gaz käniniň golaýyndaky Täçmyradow meýdançasynda geçirilen barlag işleri hem ýokary netijeleri görkezdi.

Maksat Jepparow çykyşynyň dowamynda şeýle hem şeýle diýdi:
“Biz ähli üstünliklerimizi Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň yzygiderli goldawynyň netijesi hasaplaýarys.”

Garagum sährasynyň jümmüşinde ýerleşýän uglewodorod serişdelerini ýüze çykarmak boýunça amala aşyrylýan işler täze enjamlar, kämil tehnikalar we tejribeli hünärmenleriň birleşmegi netijesinde üstünlikli dowam edýär.

Geofizika ekspedisiýasynyň ähli işgärleri ýurdumyzyň energetika üpjünçiligini berkitmek ugrunda täze üstünliklere garaşýarlar.